Euro, neuro of gulden?

door Jordan

Nu de eurocrisis is overgewaaid naar Italië, komt de euro steeds meer in gevaar. De zwakke staten uit de euro, de 'neuro', de herinvoering van de gulden. Het zijn allemaal 'alternatieven' die genoemd worden, terwijl de regering volhoudt dat de eenheid van de eurozone verdedigd moet worden en dat deze 'alternatieven' beter niet opgenoemd mogen worden.

Binnen de VVD is er een kleine crisis ontstaan nu Van Schie, voorzitter van haar wetenschappelijk bureau, heeft gezegd dat de regering moet stoppen met de schijn te wekken dat de euro deze crisis zal weerstaan. Hij pleit voor een onderzoek voor een zogenaamde 'neuro', een euro voor de noordelijke lidstaten van de Europese Unie. Partijleden Neelie Kroes en Hans van Baalen spraken zich hier hevig tegen uit en benadrukten dat alle praat over een alternatief speculatie in de hand werkt. Binnen de gedoogcoalitie is er ook lichte spanning ontstaan nu Geert Wilders meldde dat de PVV een onderzoeksbureau heeft ingehuurd om te onderzoeken of de gulden weer in Nederland kan worden ingevoerd.

Dit alles laat zien dat de eurocrisis niet enkel een Grieks probleem is. Er is een grote haatcampagne tegen de Griekse bevolking geweest, maar deze krijgt steeds minder zin nu blijkt dat de crisis zich niet enkel kan verspreiden naar Italië en Spanje, maar zich ook dreigt te verspreiden naar landen zoals Frankrijk en België. Dit is een keerpunt. Noordelijke landen zoals Nederland en (vooral) Duitsland moeten het meest betalen voor het 'steunpakket', wat in feite een bail-out-programma is voor Europese banken, gekoppeld met draconische bezuinigingen voor de werkende bevolking. Voor de relatief kleine Griekse economie kon nog betaald worden, voor landen zoals Italië en Spanje wordt dit teveel. Het effect is dat de euro gigantisch onder druk is komen te staan.

Volgens de regeringen van de eurozone en de EU-politici mag er niet gesproken worden over alternatieven, want die zouden speculatie in de hand werken. Echter, speculatie is niet de oorzaak van de verzwakking van een munt, maar het gevolg. Terwijl de schijn van Europese eenheid wordt opgehouden, wordt er achter de schermen al gekeken naar scenario's waar de zwakkere economieën al uit de eurozone worden gewerkt. Duitsland houdt al rekening met een scenario waarbij Griekenland uit de euro wordt gezet. Erover spreken mag echter niet.

Is de invoering van de 'neuro' of de herinvoering van de gulden dan een alternatief? Nee, dat is het niet. Als de euro opbreekt zullen de zwakkere landen zeer zwakke valuta krijgen en de noorderlijke landen zoals Nederland en Duitsland een zeer sterke. Aangezien Nederland (net als Duitsland) zeer afhankelijk is van export binnen Europa, zal een dure neuro of gulden een grote rem op de economie betekenen. Daarnaast zal een einde van de euro de protectionistische neigingen van landen bevorderen. Dit zou een doemscenario zijn. De crash van 1929 werd uiteindelijk een depressie door het protectionisme van alle landen. Het is dus zeer naïef om te denken dat de neuro of de gulden oplossingen zijn. De crisis in de eurozone is niet het probleem van één of meerdere landen, maar is een crisis van het gehele kapitalistische systeem. Tijd dus om een einde te maken aan dat falende systeem.